Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü hissedildiğini anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle karıştırılmamalıdır. Değerlendirmeye yakmadan başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun çıplak kokusu size bir başlangıç ölçüsü sağlar bilhassa yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir noktadır. Bu aşamada romeo y julieta tubos puro gibi tüple korunan bir kutu ve tadımda no. 2 torpedo gibi tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte ağıza gelen koku ne kadar net ise yoğunluk o kadar yüksek demektir ve bu küçük alışkanlık bütün notları daha sağlam bir zemine dayandırır. Notu hemen yazmak gerekir, zira hafıza çabucak silikleşir. Aynı çubuğu iki kez koklamak yanılmayı azaltır çünkü kalabalık ortamlarda hafif notalar kolayca gözden kaybolur. Aroma gücü tek başına iyilik ölçüsü değildir; sadece gücü anlatır. Bu yüzden ilk tadımda acele etmemek ve ölçütleri önceden belirlemek işin temeli sayılır. Ölçüt netleşince her puro aynı terazide değerlendirilir ve notlar birbirini tutarlı olur. Tadım sırasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda durursa odaklanma artar.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir sigarillonun aroması yanış boyunca aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek seferde ölçmek doğru olmaz ayrıca baştan acele edip hüküm vermek sık görülen bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde tat genellikle yumuşak ama temiz gelir tabii ki bu düzen her çubukta aynen geçerli olmayabilir. No. 3 tubos gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu evre kısa sürer zira gerçek karakter genellikle bu kısımda saklıdır. İkinci evrede yoğunluk çoğu zaman yükselir ama tonlar koyulaşır hem de çoğu zaman ilk birkaç çekişten edinilen izlenim eksik kalır. Petit churchills tadım notları gibi kalın çaplı bir vitolada bu artış daha yavaş görülür gerçekten bu sebeple sakin ilerlemek fayda getirir. Son bölümde sıcaklık arttığından sertçe tonlar öne çıkabilir gerçekten ısınan yaprak kendi karakterini ancak ortalarda gösterir. Üç evre için ayrı bir puan vermek daha adil sonuç sağlar. Evrelerin geçişi çoğu zaman keskin olmaz, bu yüzden yaklaşık olarak üçe bölmek işinizi görür. Değişimleri fark etmek adına nefes sıklığını sabit tutmak gerekir. Çok sık çekmek sıcaklığı yükseltir ve tadı bozar.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Aroma gücünü puanlamak öznel izlenimi daha net hâle getirir mutlaka sabit ışık ve sakin bir köşe tercih edilmelidir. Bir ile beş arası uzanan bir ölçek çoğu tadımcı için işe yarar bu durum değerlendirmeleri insandan insana daha karşılaştırılabilir kılar. Bir belli belirsiz notayı, 5 ise ağızda uzun süre kalan yoğun aromayı gösterir böylece dikkat dağılmaz ve not kalitesi yükselir. Petit julietas tadım notları gibi ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla düşük basamaklarda kalır hem de ileride okunduğunda neyi düşündüğünüz kolayca anlaşılır. Petit julietas 25'lik aroma profili benzeri aynı boydaki bir kutu ise tatlı notaları yüzünden yakın bir not alabilir aksi halde aynı çubuk iki farklı puan çıkarabilir. Notu vermeden önce birkaç nefes almak gerekir diğer taraftan ondalık notlar vermek fazladan bir karmaşa getirir. Ölçeği her tadımda değiştirmemek karşılaştırmayı mümkün kılar. Ölçeğin orta noktası en çok kullanılan değerdir, zira ılımlı aromalar çoğunluğu kapsar. Uçlardaki puanlar gerçekten istisnai hâllerde verilmelidir. Bu sayede not defteri ayırt edici kalır.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çubuğun kalınlığı, yanışın sıcaklığını ve aroma gücünü belirgin biçimde etkiler bu yüzden kül çizgisinin eşit gitmesini de izlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk yanar, bu yüzden baharatlı notalar çabuk öne çıkar nitekim ince çubuklarda sıcaklık artışı belirgin biçimde hızlıdır. Petit royales aroma profili gibi ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca gözlemlersiniz ısınma temposu de aromayı doğrudan etkileyen bir etkendir. Geniş çaplı çubuklarda duman daha serin gelir ama notalar daha geç açılır ve bu hız tadın algılanma süresini kısaltır. Regalias de londres gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler küllenme dengesizse yorum kısmına eklenmelidir. Yavaş yanış tadı daha ayrıntılı kılar fakat gücünü azaltmaz aksine kalın çubukta ısı daha geniş bir alana dağılır. Dolayısıyla kalınlığı not defterine yazmak gerekir. Değişik çaplarda iki ürünü aynı günde denerken ilk olarak inceyi ardından geniş çaplıyı seçmek iyi olur. Bu şekilde güçlü aroma hafif olanın tadını bastırmaz. İkisi arasındaki ara zamanı en az yarım saat olmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Aroma iki yoldan gelir: damaktaki his ile burun boşluğunun duyduğu koku hâlbuki bu iki kanal karşılıklı tamamlar ama eş anlamlı değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak için ikisini ayrı kaydetmek iyi olur bu ayrım ilk bakışta küçük görünse de sonuçları oldukça etkiler. Nefesi ağızdan bırakırken burundan hafifçe bırakmak retrohale yöntemidir mesela ılık bir soluk aromayı çok zengin gösterir. Short churchills tadım notları gibi kremsi bir robusto bu yöntemle aroma katmanını net verir üstelik nezle halindeyken denenen tadımlar güvenilir sayılmaz. Short sports benzeri ince bir çubuk de kuru tonu daha hızlı geçirir sert bir çekiş de ince tonları siler. Yoğunluk dilde düşük fakat koku tarafında belirgin çıkabilir aynı şekilde çok sıcak bir yemekten hemen sonra algı azalır. Bu iki notu karşılaştırmak öğretici olur; İki puanı ayırmak yanılgıyı giderir. Acemi kişiler açısından önce burundan gelen notalara odaklanmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça damak kısmı de ayrıntı göstermeye başlar. Farklı aromaları adlandırmayı denemek hafızayı güçlendirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Damak yorulduğunda aroma gücü gerçekte olduğundan düşük hissedilir üstelik yemek arasında tadım yapacaksanız bu ayrıntı daha da önem kazanır. Dolayısıyla her denemeden sonra ılık bir yudum su almak yararlı olur bu basit önlem yoğunluğun olduğu gibi okunmasını mümkün kılar. Romeo y julieta wide churchills benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su daha uygundur zira doymuş bir damak en güçlü aromayı bile soluk gösterir. Sade kahve kavrulmuş tonlarını öne çıkarır, şekerli içecek ise notaları bastırır ayrıca çok soğuk içecekler dili uyuşturur hem de tat hissini azaltır. Puritos serisi aroma profili gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi karakteri suyla daha net anlaşılır o nedenle hazırlık aşaması ihmal edilmemelidir. Eşlikçiyi her seferinde sabit tutmak kıyası korur nitekim tatlı içecekten hemen sonra baharatlı notalar gerçekte olduğundan güçlü görünür. Doyduktan hemen sonra tadım denemek doğru olmaz. Su ve kahve dışında sade çay da düşünülebilir; önemli olan seçimin şekersiz olmasıdır. Damak temizlendikten ardından birkaç dakika ara vermek iyi sonuç verir. Hızlıca başlanan değerlendirme çoğunlukla eksik kalır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Küçük çubuk ölçüsünde içim kısa sürdüğünden yoğunluk dalgalanması daha az bir aralıkta yaşanır ayrıca ilk izlenim bu ölçülerde hızla silinebilir. Dolayısıyla başlangıç ve bitiş arasındaki farkı görmek daha zordur bu sebeple kısa bir ölçü uzun bir puroya oranla daha dikkatli izlenmelidir. Tadımda 20 club sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır böylece yoğunluğu gözlemeyi kolaylaştırır çünkü her nefesin payı daha büyüktür. 20 mini sigarillo gibi mini ölçü ise kakao notasını çabucak ortaya koyup sona erer çünkü değişim dakikalar değil saniyeler içinde olup biter. Kısa çubuklarda iki çubuk tadmak tek çubuktan daha sağlam sonuç verir bu nedenle düzenli ve dengeli nefes tercih edilir. Teneke kutu aroması başlangıçtaki ilk notu oluşturur bu nedenle yazmayı yanış sürerken değil hemen bitince yapmak daha rahattır. Bu izlenimi ayrı yazmak yararlıdır. Ölçü küçüldükçe tat katmanı azalır, fakat yoğunluk hissi korunabilir. Bu yüzden sigarillo notlarını büyük boy notlarıyla birebir karşılaştırmamak gerekir. Ayrı bir bölüm kullanmak işe yarar.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Bir defalık bir tadım aroma gücü konusunda kesin bir fikir sunmaz demek ki her deneme bir öncekinin üstüne inşa edilir. Günün yorgunluğu, oda kokusu ile saat algıyı etkiler bu düzen birkaç denemeden ardından belirgin katkı sağlar. Bu yüzden basit bir not defteri açmak işe yarar aksi takdirde benzer notalar her seferinde baştan keşfedilir. 20 aniversario benzeri yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında kakao notası aynı kalıyor mu anlaşılır ayrıca aynı çubuğa dönüp bakmak ilerlemeyi görmenizi sağlar. Bastiones kutusu tadım notları benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar oynadığını ortaya koyar bu durum boşa emeğe neden olur. Saat, çubuk ismi ile puan tabloya girilmelidir nitekim ilk notlar ileride okunduğunda şaşırtıcı sapmalar gösterir. Puanlar arasında iki basamaktan çok fark çıkıyorsa koşullar yeniden düşünülmelidir. Haftalar içinde kendi ölçütünüz netleşir. Kayıtta kısa cümleler uzun paragraflardan daha işlevseldir. Mesela orta bölüm belirgin sedir tonu gibi bir not yeterli olur. İleride bakıldığında anlaşılır olmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Dolgunluk, içimin ağızdaki ağırlığını anlatır; aroma gücü ise tatların belirginliğidir çünkü bu iki ölçüt aynı doğrultuda hareket göstermek mecburiyetinde değildir. Bu iki kavram sıklıkla birbirine karıştırılır, hâlbuki bağımsız değerlendirilir bu ikisini ayrı düşünmek nihayetinde daha gerçekçi bir yorum ortaya çıkarır. Küçük boy yumuşak puro benzeri küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sedir tonunu belirgin verebilir örneğin sert bir içim sönük bir tatla gelebilir. La cabaña aroma profili gibi dengeli bir kutu ise orta gövdeyle sedir notasını yüksek tutar üstelik dolgun bir içim notasız da olabilir. Demek ki hafif içimli bir çubuk yüksek aroma sunabilir tersi hâl de geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki puan tutmak yeterlidir bu nedenle tek kelimeyle yoğun yazmak yerine ikisini ayrı değerlendirmek iyidir. Dolgunluğa bakıp aroma gücünü hesaplamak yanıltır. Aynı dolgunlukta iki çubuk arasında yoğunluk farkı aramak ince bir beceridir. Bu becerinin ilerlemesi sabır ile tekrarlı kayıt almayı ister. Sonuçta en güvenilir kriter kendi tercihiniz olacaktır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Ortam, aroma izlenimini en az çubuğun kendisi kadar şekillendirir demek ki en iyi tadım şartları değiştirmemekle başlar. Fazla kuru bir havada çubuk çabuk yanar ve baharatlı tonlar öne geçer bu sebeple oda şartlarını da deftere geçirmek akıllıca olur. Aşırı nemli ortamda de duman ağırlaşır ve aroma bastırılır sıcaklık ise yaprağın yanma hızını etkileyen ayrı bir değişkendir. La prado aroma profili benzeri ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın koruduğu durumu dikkate almak yararlıdır aksi halde farklı günlerde ortaya çıkan not farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu nasıl içilir gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda denenirse ayrım net görülür tadım günü planlarken bu etkeni unutmayın. Havalandırma ortamdaki kokuları azaltır, parfüm de koku duyusunu bozar hâlbuki asıl etken sıklıkla ortamdaki nem veya koku olur. Değerlendirmeyi her seferinde benzer koşullarda yapmak en tutarlı yoldur. Havasız bir odada duman yoğunlaşırsa sonraki denemenin aroması hatalı okunabilir. Kapı aralığı bırakmak genellikle işe yarar. Hava akımı çok sertse yanış yapısı şaşar.